جایگاه بیمه‌های بازرگانی در سبد خانوارها
جایگاه بیمه‌های بازرگانی در سبد خانوارها
جایگاه بیمه‌های بازرگانی در سبد خانوارها
جایگاه بیمه‌های بازرگانی در سبد خانوارها
جایگاه بیمه‌های بازرگانی در سبد خانوارها
 

جایگاه بیمه‌های بازرگانی در سبد خانوارها

در صنعت بیمه،‌خانوارها از متقاضیان بالقوه مهم برای محصولات و خدمات بیمه‌ایی. تلقی می‌شوند.
یکی از مجراهای شناخت از وضع موجود و جایگاه تقاضای خانوارها نسبت به محصولات و خدمات بیمه‌ای، تجزیه و تحلیل آماری از این موضوع است.بدیهی است که بنگاه‌هایی که برحسب نیازسنجی علمی بتوانند طرح‌ها و خدمات بیمه‌ای بدیعی را به خانوارها ارائه کنند، از این ظرفیت بهره برده و کارایی خود را از مسیر پاسخگویی به نیازهای مخاطبان و بالفعل درآوردن تقاضای بالقوه حداکثر می‌کنند.سهم هر کالا در سبد مصرفی خانوارها بازگوکننده اهمیت و جایگاه آن کالا یا خدمت در سبد مصرف خانوارها تلقی می‌شود. بیمه‌های بازرگانی در سبد مصرفی خانوارهای کشور از چه وزن و اهمیت جایگاهی برخوردار است. ظرفیت تقاضای خانوارهای کشور برای محصولات بیمه ای به چه میزان است؟ آیا خدمات و محصولات بیمه می‌تواند به‌عنوان یک کالای ضروری در سبد مصرفی خانوار اهمیت بیابد؟ و پاسخ به بسیاری از پرسش‌های دیگر ابتدا وابسته به شناخت وضعیت کنونی اهمیت این محصولات در سبد مصرفی خانوارهای کشور است.در پرسشنامه طرح آمارگیری از هزینه و درآمد خانوار مرکز آمار ایران،‌هزینه پرداخت شده خانوار علاوه بر پرسش از بیمه‌های درمان و بازنشستگی، از حق بیمه عمر، حق بیمه حوادث (تحصیلی و…)، حق بیمه پرداخت شده برای منازل شخصی (آتش‌سوزی و…) حق بیمه پرداختی بابت اثاث منزل (سرقت، آتش‌سوزی و…)، حق بیمه برای سایرانواع بیمه درمانی تکمیلی، ‌حق بیمه وسایل نقلیه شخصی، هزینه بیمه بار و حمل‌ونقل، حق بیمه شخص ثالث وسایل نقلیه شخصی، از خانوار نیز پرسش می‌شود که می‌تواند به‌عنوان هزینه‌های بیمه‌های تجاری تلقی شود.بنابراین اهمیت این محصولات در سبد مصرفی خانوارها قابل محاسبه و ارائه به صورت اطلاعات آماری است. در جداول زیر محاسبه این اهمیت در ۱۳۸۸ (آخرین سالی که نتایج آمارگیری منتشر شده) ارائه شده است. (باتوجه به هدف طرح آماری بنا بر احتیاط آماری، ‌نتایج در سطح نمونه تلقی شود).
نماگرهایی از هزینه بیمه بازرگانی در سبد مصرفی خانوارهای شهری در سال ۱۳۸۸
موضوع    ۱۳۸۸
متوسط هزینه سرانه کل یک خانوار شهری (ریال)    ۳۱۱۰۵۹۳۵
هزینه سرانه کل بیمه یک خانوار شهری (ریال)    ۲۱۴۸۹۷۷
هزینه سرانه بیمه‌های بازرگانی خانوار شهری (ریال)    ۲۷۷۰۷۷
هزینه سرانه بیمه شخص ثالث خانوار (ریال)    ۹۲۸۸۲
هزینه سرانه بیمه تکمیلی خانوار (ریال)    ۳۲۴۳۸
هزینه سرانه بیمه عمر خانوار (ریال)    ۳۳۴۰
هزینه سرانه کل بیمه به هزینه سرانه کل خانوار    ۰.۰۷
هزینه سرانه بیمه‌های بازرگانی به هزینه سرانه کل خانوار    ۰.۰۱
هزینه سرانه بیمه‌های بازرگانی به هزینه سرانه کل بیمه خانوار    ۰.۱۳
هزینه بیمه بازرگانی به هزینه (ادویه+چاشنی+نوشابه) خانوار    ۰.۸۴
هزینه نوشابه‌های خانوارها به هزینه بیمه بازرگانی خانوار    ۰.۴۱
مرجع: محاسبات نویسنده از طرح آماری و درآمد خانوار مرکز آمار ایران
در سال ۱۳۸۸، هر خانوارهای شهری برای هر عضو خود به‌طور متوسط حدود مبلغ ۲۱۵ هزار تومان هزینه بیمه پرداخت کرده است که از این مبلغ ۱۳ درصد آن یعنی ۲۷ هزار و هفتصد تومان به بیمه‌های بازرگانی اختصاص داشته است.کل هزینه بیمه هر عضو خانوار شهری،‌ هفت درصد، و هزینه‌ بیمه‌های بازرگانی یک‌درصد کل هزینه مصرفی هر عضو خانوار بوده است که در سال ۱۳۸۸ پرداخت شده است.هزینه بیمه‌های بازرگانی هر عضو خانوار شهری در سال ۱۳۸۸، ۸۴ درصد هزینه‌های اقلام ادویه، چاشنی‌ها و نوشابه‌ها، و هزینه نوشابه‌های به‌تنهایی برای هر عضو خانوار،‌۴۱ درصد کل هزینه بیمه‌های بازرگانی بوده است.به‌طور سرانه هزینه شخص ثالث، هزینه درمان تکمیلی و هزینه عمر به ترتیب ۳۴، پنج و یک درصد از کل هزینه‌های بیمه بازرگانی هر عضو خانوارهای شهری در سال ۱۳۸۸ بوده است.در بین استان‌ها، استان‌های یزد، خراسان‌جنوبی، گلستان،‌خوزستان و سمنان بالاترین و استان‌های کهکیلویه، کردستان، بوشهر، مرکزی و خراسان شمالی کمترین، از نظر نسبت هزینه‌های بازرگانی به کل هزینه سبد مصرفی خانوارها بوده‌اند. همچنین این تحقیق بر اساس متوسط کل دهک‌های هزینه مصرفی و متوسط هزینه‌های بازرگانی خانوار نشان می‌هد به‌طور متوسط با افزایش هر یک درصد افزایش در درآمد خانوارها به‌طور تقریبی ۳/۱ درصد هزینه‌های بیمه تجاری آنها افزایش یافته است، اما این افزایش نمود خود را در قالب امکانات در اختیار خانوار در صنعت بیمه ایران بیشتر نمود می‌دهد، یعنی افزایش درآمدی که به مالکیت خودرو،‌ مسکن و… منجر شود و بیمه‌های زندگی که ماهیتی سرمایه‌ای و آتیه‌نگر دارد، ارتباط معنی‌داری با افزایش درآمد پیدا نکرده است،‌ در نسبت هزینه‌های بیمه به کل هزینه مصرفی خانوارها در استان‌ها نیز این مسأله قابل بررسی است، یعنی لزوما این‌گونه نیست که استان‌هایی که خانوارهای آنها درآمدهای بیشتری دارند هزینه‌های بیمه تجاری بیشتری را نیز متقبل می‌شوند که در قسمت بعدی مطلب، به آن پرداخته خواهد شد.
نسبت‌های از هزینه بیمه‌های خانوار به تفکیک استان در سال ۱۳۸۸
استان    نسبت هزینه کل بیمه،‌به کل هزینه‌های خانوار    نسبت هزینه بیمه‌های تجاری به کل هزینه‌های خانوار
آذربایجان‌شرقی    ۰.۰۸    ۰.۰۰۸
آذربایجان‌غربی    ۰.۰۵    ۰.۰۰۸
اردبیل    ۰.۰۶    ۰.۰۰۹
اصفهان    ۰.۰۶    ۰.۰۰۹
ایلام    ۰.۰۸    ۰.۰۰۹
بوشهر    ۰.۰۸    ۰.۰۰۶
تهران    ۰.۰۷    ۰.۰۰۹
چهارمحال و بختیاری    ۰.۰۸    ۰.۰۰۸
خراسان    ۰.۰۷    ۰.۰۱۰
خراسان‌جنوبی    ۰.۰۹    ۰.۰۱۲
خراسان‌شمالی    ۰.۰۸    ۰.۰۰۷
خوزستان    ۰.۱۰    ۰.۰۱۱
زنجان    ۰.۰۸    ۰.۰۱۰
سمنان    ۰.۰۸    ۰.۰۱۰
سیستان و بلوچستان    ۰.۰۸    ۰.۰۰۹
فارس    ۰.۰۶    ۰.۰۰۷
قزوین    ۰.۰۸    ۰.۰۰۹
قم    ۰.۰۸    ۰.۰۰۹
کردستان    ۰.۰۶    ۰.۰۰۵
کرمان    ۰.۰۹    ۰.۰۰۹
کرمانشاه    ۰.۰۶    ۰.۰۰۹
کهکیلویه و بویراحمد    ۰.۰۸    ۰.۰۰۴
گلستان    ۰.۰۸    ۰.۰۱۱
گیلان    ۰.۰۶    ۰.۰۱۰
لرستان    ۰.۰۶    ۰.۰۰۷
مازندران    ۰.۰۶    ۰.۰۰۹
مرکزی    ۰.۰۸    ۰.۰۰۶
هرمزگان    ۰.۰۹    ۰.۰۰۷
همدان    ۰.۰۷    ۰.۰۰۹
یزد    ۰.۱۰    ۰.۰۱۳
مرجع: محاسبات نویسنده از داده‌های خام طرح هزینه و درآمد خانوار
مسأله دیگری که قابل بررسی است،‌توهم عدم فشار هزینه بر خانوار است. خانوارها درحدود معادل ۸۰ درصد هزینه‌های بیمه‌های بازرگانی را به ادویه، چاشنی و نوشابه‌ها اختصاص می‌دهند، بنابراین شاید در مصرف این کالاها فشار هزینه‌ای را درک نمی‌کنند شاید بتوان یکی از دلایل را، تدریجی بودن چنین هزینه‌ای در هزینه‌های سالانه خانوار دانست، ‌دراین‌صورت در بیمه‌های تجاری،‌ دریافت بیمه به ‌صورت تدریجی که فشار هزینه در سبد مصرف خانوارها درک نشود، قابل بررسی است. تقاضای نهفته برای بیمه‌های بازرگانی در ظرفیت‌های موجوددر قسمت قبل توضیح داده شد در سال ۱۳۸۸، به‌طور متوسط با افزایش یک درصد درآمد خانوارها، ۳/۱ درصد هزینه‌های بیمه‌های بازرگانی خانوار اضافه شده است، ‌اما این موضوع به این معنی نیست که به‌طورحتم افزایش تقاضا و هزینه بیمه‌های بازرگانی به افزایش درآمد خانوارها بستگی داشته باشد،‌بلکه تقاضای بالقوه‌ای موجود است که می‌تواند به تقاضای موثر منجر شود. در این قسمت باتوجه به ویژگی‌های درآمدی و امکانات مرتبط با خانوارهایی که هزینه‌های بیمه بازرگانی داشته‌اند، به این موضوع پرداخته می‌شود. در سال ۱۳۸۸، ۳۶درصد خانوارها هیچگونه هزینه‌ای برای محصولات بیمه بازرگانی پرداخت نکرده‌اند. برای بررسی ویژگی خانوارها در ربط با هزینه بیمه‌های بیمه بازرگانی،‌خانوارها بر اساس هزینه‌ها پرداختی بیمه بازرگانی برای هر عضو خود، به چهار گروه، مجزا شده‌اند. گروه اول خانوارهایی هستند که هیچ هزینه‌ای بابت بیمه‌های بازرگانی برای عضای خود پرداخت نکرده‌اند، گروه دوم به‌طور متوسط حدود ۴۰۰ تومان و گروه سوم به‌طور متوسط ۴۰۰۰ تومان و گروه چهارم ۷۶ هزار تومان هزینه برای هر عضو خانوار خود پرداخت کرده‌اند.این بررسی نشان می‌دهد (با محاسبه تقاطع بیستک‌های درآمدی با گروه مجزا شده برای هزینه بیمه‌های بازرگانی) خانوارهایی که هیچگونه هزینه‌ای بابت بیمه‌های بازرگانی نکرده‌اند، ‌فقط ۲۱ درصد آنها در بیست درصد پایین‌ترین گروه درآمدی جامعه و ۳۶ درصد آنها از دهک هفتم به بالا و ۱۶ درصد آنها در بالاترین گروه درآمدی جامعه، یعنی دهک نهم و دهم قرار داشته‌اند. یعنی ۱۶ درصد آنها با اینکه بیشترین درآمد جامعه را داشته‌اند، اما هیچ‌گونه هزینه برای بیمه‌های بازرگانی پرداخت نکرده‌اند. همچنین ۱۵ درصد خانوارهایی که بیشترنی هزینه بیمه بازرگانی را برای اعضا خود در سال ۱۳۸۸ پرداخته‌اند در چهار دهک پایین درآمدی جامعه قرار داشته‌اند.
وضعیت درآمدی خانوارهایی که در سال ۱۳۸۸ هزینه‌های بیمه بازرگانی پرداخته‌اند
وضعیت درآمدی خانوارهایی که در سال ۱۳۸۸ هزینه‌های بیمه بازرگانی پرداخته‌اند
گروه‌های هزینه بیمه بازرگانی    بیست درصد‌های درآمدی
یکم    دوم    سوم    چهارم    پنجم
یکم (با هزینه صفر)    ۲۱/۰    ۲۳/۰    ۲۰/۰    ۲۰/۰    ۱۶/۰
دوم    ۳۳/۰    ۲۵/۰    ۱۹/۰    ۱۳/۰    ۰۹/۰
سوم    ۲۲/۰    ۲۱/۰    ۲۱/۰    ۱۹/۰    ۱۷/۰
چهارم (با بیشترین هزینه)    ۰۴/۰    ۱۱/۰    ۲۰/۰    ۲۸/۰    ۳۷/۰
مرجع: محاسبات نویسنده از آمارهای خام هزینه و درآمد خانوار مرکز آمار ایران
خانوارهایی که هزینه‌های بالا بیمه بازرگانی برای اعضای خود پرداخت کرده‌اند، به‌طورلزوم درآمد آنها نیز بالاتر از خانوارهای که هیچ هزینه بیمه پرداخت نکرده یا هزینه پایین پرداخت کرده‌اند،‌ نیست. خانوارهایی که هزینه بیمه بازرگانی آنها صفر بوده، دارای متوسط سرانه درآمدی بوده‌اند که تا حدودی از متوسط درآمد گروه سوم پرداخت کننده هزینه‌های بازرگانی بیشتر بوده است.
متوسط هزینه سرانه خانوارهایی که در سال ۱۳۸۸ هزینه‌های بیمه بازرگانی پرداخته‌اند به تفکیک گروه‌های هزینه‌ای در این تحقیق
گروه‌های هزینه بیمه بازرگانی    متوسط هزینه سرانه (ریال)
یکم (با هزینه صفر)    ۲۲۷۷۰۳۹۴
دوم    ۱۷۶۷۰۳۳۸
سوم    ۲۲۵۶۸۷۲۲
چهارم (با بیشترین هزینه)    ۳۵۱۵۹۲۳۲
مرجع: محاسبات نویسنده از آمارهای خام هزینه و درآمد خانوار مرکز آمار ایران
انتظار است باتوجه به مبلغ حق بیمه خودرو، خانوارهای تا گروه سوم، در تقسیم‌بندی هزینه بیمه تجاری در این تحقیق، جزوه دارندگان خودرو نباشند، اما در مجموع ۲۹ درصد خانوارها این سه گروه و ۷۱ درصد از خانوارهایی که هزینه بیمه آنها در گروه چهارم است دارای خودرو هستند، همچنین ۱۱ درصد خانوارهایی که خودرو دارند در گروهی هستند که هیچگونه هزینه بیمه بازرگانی پرداخت نکرده‌اند.هر عضو خانوارهایی که هیچگونه هزینه بیمه بازرگانی نداشته از ۳۴ متر زیربنا و خانوارهایی که بیشترین هزینه بیمه بازرگانی را داشته‌اند از ۳۳ متر زیربنا برخوردار بوده‌اند. خانوارهای استان‌های تهران، یزد، خراسان،‌اصفهان، خراسان‌جنوبی، گیلان و گلستان دارای بیشترین هزینه بیمه بازرگانی در سال ۱۳۸۸، بوده‌اند،‌خانوارهای استان‌هایی که بیشترین هزینه بیمه بازرگانی را پرداخته‌اند، از نظر درآمدی جزو استان‌های برتر نبوده‌اند.پرداخت نکردن هیچگونه هزینه بیمه بازرگانی خانوارهای که ۳۶ درصد خانوارها را در سال ۱۳۸۸، شامل می‌شده به طور لزوم به تبعیت از درآمد و امکانات نمی‌تواند تلقی شود و چه بسی در بعضی موارد از این لحاظ دارای موقعیت بهتری از گروه‌هایی که هزینه‌های بیشتری را به بیمه‌های بازرگانی اختصاص دادند،‌ بوده‌اند. پس به‌طورلزوم افزایش درآمد در شرایط کنونی تنها متغیر افزایش بیمه‌های بازرگانی خانوارها نخواهد بود و توجه به تقاضا بالقوه موجود در جامعه و طراحی بیمه‌های بازرگانی مورد لزوم خانوارها با هزینه‌های پایین و تدریجی، از موضوع‌های قابل بررسی است.  ویژگی‌هایی از خانوارهایی که هزینه بیمه بازرگانی پرداخت کرده‌اند.- ۹۲ درصد خانوارها در سال ۱۳۸۸ هیچگونه هزینه برای بیمه عمر پرداخت نکرده‌اند. ۴۷ درصد خانوارهایی که در گروه سوم و چهارم از نظر هزینه بیمه بازرگانی قرار داشته‌اند، هیچگونه هزینه‌ای برای بیمه عمر نپرداخته‌اند.-  ۴۶ درصد از کل خانوارهایی که برای اعضای خود بیمه حوادث پرداخت کرده‌اند در گروه دوم وجود دارند (متوسط ۴۰۰ تومان)، می‌شود استنباط کرد به‌طورعمده پرداخت برای بیمه حوادث تحصیلی است که چندان جنبه اختیاری و وزنی در درآمد خانوار ندارد و به‌طورتقریبی گروهی است. به‌طورکلی ۴۲ درصد خانوار در سال ۱۳۸۸ حق بیمه حوادث داده‌اند.-  ۶۲ درصد خانوارهایی که هیچ‌گونه هزینه برای بیمه‌های بازرگانی اختصاص نداده‌اند دارای مسکن ملکی و حدود ۲۵ درصد آنها اجاره‌نشین بوده‌اند.- خانوارهایی که هیچگونه هزینه برای بیمه‌های بازرگانی پرداخت نکرده‌اند ۳۹ درصد حقوق‌بگیر در بخش خصوصی و ۳۹ درصد نیز از بخش آزاد درآمد داشته‌اند.-  ۹۷ درصد خانوارهایی که برای خودرو هزینه کرده‌اند در گروه چهارم و سه درصد در گروه سوم پرداخت بیمه‌های بازرگانی بوده‌اند.-  متوسط سن سرپرستان خانواری که هیچ هزینه بیمه بازرگانی پرداخت نکردند، ۵۱ سال و متوسط سن سرپرستانی که بیشترین هزینه برای بیمه بازرگانی پرداخته ۴۷ سال بوده است.-  سرپرستان خانوارهایی که هیچگونه هزینه بیمه بازرگانی پرداخت نکرده‌اند، ۶۳ درصد باسواد و سرپرستان خانوراهایی که بیشترین هزینه بیمه بازرگانی پرداخت کرده‌اند ۹۳ درصد باسواد بوده است.- ۲۰ درصد از سرپرستان خانوارهایی که هیچگونه هزینه برای بیمه بازرگانی پرداخت نکرده‌اند زن و درصد زنان سرپرست خانوار در بیشترین گروه پرداخت هزینه بیمه بازرگانی، چهار درصد بوده است.- ۲۳ درصد سرپرستان خانوارهایی که هزینه‌ای بابت بیمه بازرگانی نداشته‌اند، بدون همسر و پنج درصد سرپرستان خانوارهایی که بیشترین هزینه را پرداخت کرده‌اند، بدون همسر بوده‌اند.- ۴۵ درصد خانوارهایی که هیچ‌گونه هزینه‌ای برای بیمه‌های بازرگانی تقبل نکرده‌اند دارای اینترنت و ۳۰ درصدشان دارای رایانه بوده‌اند، همچنین ۳۰ درصد خانوارهایی که بیشترین هزینه بیمه بازرگانی را داشته‌اند نیز دارای رایانه بوده‌اند.- ۲۸ درصد از سرپرستانی که بیشترین هزینه بیمه‌های بازرگانی پرداخت کرده‌اند و شش درصد از سرپرستان که هیچ هزینه‌ای برای بیمه‌های بازرگانی پرداخت نکرده‌اند، دارای تحصیلات لیسانس به بالا بوده‌اند. *مشاور اقتصادی رئیس کل بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران(سید حسین پیمان)

بیش از نیم قرن تجربه پشتوانه بزرگ بیمه آسیا

بیمه آسیا نماینگی محمدی




نظرات بینندگان


ارسال یک پاسخ

 
جایگاه بیمه‌های بازرگانی در سبد خانوارها
جایگاه بیمه‌های بازرگانی در سبد خانوارها
جایگاه بیمه‌های بازرگانی در سبد خانوارها
جایگاه بیمه‌های بازرگانی در سبد خانوارها